Το ΚΚΕ διακήρυξε πάντα ότι υπάρχει άλυτο το βορειοηπειρωτικό ζήτημα

Στην Απόφαση του Π.Γ. του ΚΚΕ της 1ης Ιουνίου 1945 αναφέρεται: «Το ΚΚΕ διακήρυξε πάντα ότι υπάρχει άλυτο το βορειοηπειρωτικό ζήτημα. Το ζήτημα αυτό έχει το δικαίωμα και πρέπει να το λύσει λέφτερα ολόκληρος ο βορειοηπειρωτικός λαός. Η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ στην Κ.Ε. του ΕΑΜ δηλώνει ακόμα: Για να εξασφαλίσει τη δημοκρατική ενότητα, το ΚΚΕ είνε έτοιμο να δεχτεί και να πραγματοποιήσει την άποψη εκείνη του δημοκρατικού κόσμου για το βορειοηπειρωτικό που θα διατυπώσει η πλειοψηφία του. Αν η πλειοψηφία αυτή αποφανθεί για μια άμεση στρατιωτική κατάληψη της βόρειας Ηπείρου από τον ελληνικό στρατό, το ΚΚΕ θα διατυπώσει τις αντιρρήσεις του, μα θα πειθαρχήσει». Ριζοσπάστης, 2 Ιουνίου 1945, και Δεκα Χρόνια αγώνες, όπ.π. σελ. 253.

http://www.ardin.gr/node/329

Στο παράξενο τοπίο

Από τον Γιώργο Χρονά

Μετά τα Ιωάννινα ο δρόμος χάνεται σε βουνά, λόφους, κάμπους, νερά, λίμνες, δάση.
Μέχρι την Κακαβιά αισθάνεσαι τη γη κάτω από τα πόδια σου να φεύγει. Θα μπούμε στην πολύπαθη Βόρεια Ηπειρο, που είναι στην Αλβανία. Εχω ακούσει κι έχω διαβάσει τόσα που αισθάνομαι σαν βρέφος στα χέρια του χιονιά. Στο δίλημμα - Ρόδος ή Βόρεια Ηπειρος, στην Ελλάδα, ο Βενιζέλος -μου ψιθύρισε στ' αυτί ο συνομιλητής μου- προτίμησε να παραδοθεί στην Ελλάδα η τουριστική Ρόδος! Και από τότε αρχίζει η νέα μοίρα - λογοτεχνία - τραγωδία του τόπου αυτού.

Οι φίλοι που είναι μαζί μου με ξεναγούν στα ονόματα των χωριών Βρυσερά, Βοδίνο, Βόδιστρα, Βουλαράτες, Γεωργουτσάτες, Ραντάτι, Ανω και Κάτω Επισκοπή, Γλύνα, Γράψη, Βάνιστα, Τεριαχάτες, Δούβιανη, Θράστανη, Λούγκαρη, Γορίτσα, Καλογοραντζή, Βελάχοβο, Δερβιτσιάνη... Αλλα τα προσπερνάμε, άλλα τα περπατάμε. Μπροστά από εδώ που γράφω, στην αυλή του ξενοδοχείου όπου θα διανυκτερεύσουμε, ανήλικα αγόρια παίζουν ποδόσφαιρο. Το αυτοσχέδιο γήπεδο τον χειμώνα γεμίζει νερό από τις βροχές. Ομως τώρα μπορούν να παίξουν την μπάλα τους, όπως σε κάποιο διήγημα του Ιταλού Σάντρο Πένα. Και να φωνάζουν μέχρι να πέσει ο ήλιος. Οπως στα πρώτα έργα του Παζολίνι.

Η ξεναγός μας, η όμορφη ωραία Ελένη -ίσως γι' αυτήν έγινε ο Τρωικός Πόλεμος- μας δείχνει από το Κάστρο του Αργυροκάστρου την πόλη μέχρι κάτω. Μια διάσημη πόλη με λαμπρά-ελληνικά παιδιά. Εργάτες. Τεχνίτες. Ευεργέτες. Μεγαλέμπορους. Μυαλά. Είναι η πατρίδα του Χότζα και του Κανταρέ μάς λέει. Φαντάζομαι και άλλων. Ο πρόεδρος Χότζα, μου λένε, πάντα φοβόταν μια εισβολή από την Ελλάδα -από τους μοναρχοφασίστες, έτσι τους έλεγε - και είχε ρημάξει-ξυρίσει βουνά και λαγκάδια και είχε σπείρει 800.000 βυθισμένες τσιμεντένιες πολεμίστρες, που σαπίζουν. Τον εμπόδιζαν τα δέντρα για να βλέπει τους εχθρούς που θα έμπαιναν, νύχτα, από την Ελλάδα! Περασμένα μεγαλεία που διηγώντας τα να κλαις... Αργυρόκαστρο, ξεχωρίζουν οι πέτρινες χρυσές στέγες, οι δρόμοι, τα στενά.

Στα πανηγύρια, στις γιορτές στις αλάνες, σε ξύλινα περίπτερα, κάτω από δέντρα, που με πηγαίνουν, βλέπω τους Ελληνες - εμείς στην Ελλάδα πρέπει να είμαστε φιλέλληνες, σκύβει και μου λέει ο συνομιλητής μου. Και συμφωνώ.

Αύριο θα πάμε στους Αγίους Σαράντα. Εχω πάει άλλες δύο φορές. Πρέπει να κοιμηθώ.

Θα δω πάλι βυθισμένες, μυθιστορηματικές, πολιτείες

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=220287

ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Η Ελληνική Κυβέρνηση καταδιώκει το κίνημα

Η Ελληνική Κυβέρνηση για να αποδείξει στις δυνάμεις ότι δεν ευνοεί το κίνημα των Βορειοηπειρωτών , την 22 Φεβρουαρίου αποστέλει τον "Άλφειον" και τον "Εύρωταν" προς καταστολή του κινήματος και παράδοση της πόλεως των Αγίων Σαράντα.
Η είδηση περί αποστολής πολεμικών προς αποκλεισμόν του λιμένος των Αγίων Σαράντα και η επικείμενη απόβαση Ελληνικού Στρατού στην Κέρκυρα προς κατάπνιξη του κινήματος ανησυχεί τους Βορειοηπειρώτες, έτσι ώστε οι Καραπάνος, Σπυρομήλιος, Δ. Δούλης και Γ. Δούλης επιβιβάζονται στα αυτοκίνητα με προορισμό τους Αγίους Σαράντα. Δεν κατόρθωσαν όμως να φτάσουν λόγω των κακών καιρικών συνθηκών και απεφεύχθει έτσι η σύγκρουση μεταξυ Αυτονιμιστών και Ελληνικού Στρατού.

Συμπλοκή μεταξύ Ελλήνων και Αυτονομιακών στο Γεωργουτσάτη

Παραλίγο σύρραξη θα επέρχετο μεταξύ ελληνικού και αυτονομιακού στρατού.
Στο Λεσκοβίκι οι επαναστάτες είχαν κρατήσει τέσσερα πολυβόλα. Προς παραλαβή αυτών απεστάλησαν εκεί ο λοχαγός Κατσόπουλος και οι ανθυπολοχαγοί Κρίκας και Δεπάστας. Ο αρχηγός όμως των επαναστατών αρνήθηκε να παραδώσει τα όπλα.
Οι αξιωματικοί χρησιμοποιόντας τις δυνάμεις της χωροφυλακής παρέλαβαν τα πολυβόλα δια της βίας.
Ευτυχώς οι επαναστάτες απέφυγαν να αντισταθούν και απεφεύχθει η αιματοχυσία.
Δυστυχώς δεν απεσοβήθει και εις τους Γεωργουτσάτες, σημείο ενώσεως της οδού Αργυροκάστρου - Ιωαννίνων με τον δρόμο για τους Αγίους Σαράντα μέσω Δελβίνου, όπου έδρευε η επιμελητεία του Ελληνικού Στρατού.
Δυνάμεις ιερολοχιτών υπό την αρχηγία του Καπετάν Κρεμμύδα όρμησαν να αρπάξουν πολεμοφόδια απο την εκεί αποθήκη. Ο επικεφαλής της στρατιωτικής δύναμης συνέστησς στους ιερολοχίτες να να απομακρυθούν, οι ιερολοχίτες όμως επέμεναν.
Ο αξιωματικός τότε του Ελληνικού Στρατού διέταξε τότε τις δυνάμεις του να ανοίξουν πυρ κατά των ιερολοχιτών. Με το άκουσμα των πρώτων πυροβολισμών προσέτρεξαν απο τα διπλανά χωριά ηπειρώτες οπλισμένοι με ξύλα και λίγα όπλα για να ενωθούν με τους ιερολοχίτες. Οι αρχηγοί όμως των ιερολοχιτών και του εθελοντικού σώματος, υπακούοντας στις αυστηρότατες διαταγές της Προσωρινής Κυβέρνησης της Ηπείρου, απέτρεψαν τους άνδρες τους να πυροβολήσουν.
Πράγματι, ουδείς πυροβολισμός ερρίφθει εναντίον του στρατού.
Τα πυρά όμως των στρατιωτών είχαν ως συνέπεια τον τραυματισμό επτά ιερολοχιτών και εθελοντών, καθώς και δύο γυναικών. Ένας από τους οπαδούς του Καπετάν Κρεμμύδα, επιτέθηκε εναντίον του επειδή εμπόδισε τους εθελοντές να απαντήσουν στα πυρά του ελληνικού στρατού. Πυροβόλησε κατά του οπλαρχηγού για να τον φονεύσει, η σφαίρα όμως απέτυχε του σκοπού της.

Η Ελληνική Κυβέρνηση απαγορεύει τα συλλαλητήρια

Η Ελλάς για να φανεί ευάρεστος στις Δυνάμεις και να αποδείξει ότι δεν ενθαρρύνει ούτε βοηθά τους Βορειοηπειρώτες καταπνίγει πάσα εκδήλωση εντός του Ελληνικού Κράτους.
Εκτός των άλλων απαγόρευσε και το προαναγγελθέν συλλαλητήριο διαμαρτυρίας για την 5 Μαρτίου, υπέρ της σφαγιαζόμενης Βορείου Ηπείρου.
Η διεύθυνση της αστυνομίας, συνεπείς στις διαταγές της Κυβέρνησης, εξέδωσε το κάτωθι ανακοινωθέν:
"Έχοντας υπόψη τας υπό των εφημερίδων δημοσιευόμενας ειδήσεις περί συγκροτήσεως συλλαλητηρίων Κυριακήν και την εκ τούτου πιθανήν διάρρηξη της τάξεως, ίδοντες το άρθρον 10 του Συντάγματος, απαγορεύομεντην συγκρότησιν συλλαλητηρίου και πάσαν σχετικήν συνάθροισιν εν Αθήναις και Πειραιει.
Συνιστώμεν εις τους φιλήσυχους πολίτας να έχωσιν υπόψη ότι πάσα εις τας νομίμους προσταγάς των Αρχών αντίστασις, θα αντιμετωπίσει το κράτος του Νόμου"

Πηγή: Βιβλίο " Ο Βορειοηπειρωτικός Αγών (1914)", Κωνσταντίνου Σκενδέρη, Εκδόσεις Πελασγός.

ΣΚΑΒΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του ελληνικού στρατού στη Ν. Αλβανία και ως την οριστική διευθέτηση του συνοριακού ζητήματος το ελληνικό κράτος, μέσω της Γενικής Διοικήσεως Ηπείρου και της άδειας και επιστημονικής εποπτείας της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, οργάνωσε και χρηματοδότησε ενα ευρύ πρόγραμμα αρχαιολογικών ερευνών με επικεφαλής τον Δημήτριο Ευαγγελίδη, έναν από τους πρώτους ανασκαφείς του Ιερού του Δίος στη Δωδώνη. Στόχος του προγράμματος ήταν τόσο η αποκάλυψη ερειπίων της αρχαίας και βυζαντινής περιόδου, όσο και η προσπάθεια τοπογραφικής ταύτησης θέσεων σε ολόκληρη την 'Ηπειρο. Ο Αλέξανδρος Φιλαδελφευς ανέλαβε την έναρξη ανασκαφών στη Νικόπολη, ενώ ο Δημήτριος Ευαγγελίδης ορίστηκε υπεύθυνος για τις έρευνες στη Ν. Αλβανία ή τη Βορειοδυτική Ήπειρο, όπως απουκαλούνταν η περιοχή από την ελληνική πλευρά υποδηλώνοντας τη φυσική και πολιτιστική σύνδεση με το ελληνικό τμήμα της Ηπείρου. Με επιφανειακές έρευνες εντοπίστηκαν ακροπόλεις και οχυρωμένοι οικισμοί σε κορυφές βουνών, αλλά και διάσπαρτα νεκροταφεία σε πολλές κοιλάδες και οροπέδια.
Ιδιαίτεη βαρύτητα δόθηκε στην περιοχή του Αργυροκάστρου και της αρχαίας πόλης της Γέρμας, στη Χιμάρα, στα ερείπια της αρχαίας πόλης του Ογχησμού στη θέση που βρίσκονται σήμερα οι Άγιοι Σαράντα, στο Τεπελένι και στην αρχαία Φοινίκη. Διάσπαρτες επιγραφές στα ελληνικά περισυνελέγησαν και έγινε προσπάθεια ταύτισης όλων των αρχαίων θέσεων, όχι πάντοτε επιτυχημένα. Ο Ευαγγελίδης πραγματοποίησε μικρής εμβέλειας ανασκαφή σε αρχαίο νεκροταφείο (πιθανώς του 3ου αι. π.Χ) στο χωριό Πύλιουρι της Χιμάρας, όπου ντόπιοι είχαν εντοπίσει δύο τάφους, και σε ακρόπολη στο χωριό Borsh, νότια της Χιμάρας, την οποία είχε ιδρύσει ο Αλή Πασάς επάνω σε παλαιότερα προχριστιανικά ερείπια. Επίσης, η έρευνα διεξήχθη και στην αρχαία Αντιγονεία, στην κοιλάδα του Δρίνου, την οποία ίδρυσε ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος το 296 π.Χ, στα ερείπια του αρχαίου Όγχησμου στην οποία αποκαλύφθηκαν πολλά ψηφιδοτά δάπεδα των ρωμαικών χρόνων, καθώς και στην οχυρή θέση του Τεπελενιού, όπου εντοπίστηκαν σημαντικές ενεπίγραφες στήλες, μία εκ των οποίων, πιθανώς αναφέρεται σε ιερό του Ποσειδώνος.
Παράλληλα πρέπει να σημειωθεί η έντονη δραστηριότητα της ελληνικής αποστολής στην καταγραφή και τον εντοπισμό των αμέτρητων βυζαντινών και μεταβυζαντινών ναών σε ολόκληρη την Ήπειρο (νότια και βόρεια) και ιδιαίτερα στην περιοχή του Λαμπόβου, της Επισκοπής, του Μεσοποτάμου και του Ζερβατιού. Η Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία ενίσχυσε την έρευνα στην περιοχή του Δελβίνου, όπου σώζονταν λείψανα ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρονων , αλλά και το συγκρότημα της Μονής του Αγίου Νικολάου, όπως επίσης και την έρευνα στη Μονή Ραβένιας και Κοκεμέας, ανάμεσα στο Τεπελένι και τη Χιμάρα.
Ταυτόχρονα, ενίσχυσε τη σταδιακή μετατροπή των σλαβικών, τουρκικών και αλβανικών τοπωνυμίων σε ελληνικά, πολιτική στην οποία η αρχαιολογική έρευνα του Ευαγγελίδη μπορούσε να προσφέρει το ιστορικό και επιστημονικό υπόστρωμα για την εφαρμογή της. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε κάθε ευκαιρεία ο Ευαγγελίδης τόνιζε την ελληνικότητα των εθίμων της περιοχής και προσπαθούσε να ταυτίσει τα σύγχρονα χωριά με τις αρχαίες πόλεις χρησιμοποιώντας και τις αρχαίες πηγές, συμμτέχοντας στην κεντρική πολιτική απόφαση στήριξης της εδαφικής ενσωμάτωσης της Βορείου Ηπείρου σε ιστορικά και αρχαιολογικά δικαιώματα. Η αρχαιολογία, εις βάρος της ίδιας της υπόστασης της, αναγκαλίζεται σφιχτά με την κρατική πολιτική και, όντας προετοιμασμένη, της παρέχει άμεσα όλες τις αναγκαίες προυποθέσεις για τη θεωρητική και επιστημονική στήριξη πολιτικών ιδεολογιών. Ο δρόμος, που άνοιξε στη Νεότερη Εποχή ο Μέγας Ναπολέων, εφαρμόζεται πλήρως στην περίπτωση της Βορείου Ηπέιρου μετατρέποντας τους αντικειμενικούς στόχους της επιστημονικής έρευνας σε δεκανίκι της οποιασδήποτε "σωστής ή λανθασμένης" ιδεολογίας, εν προκειμένου, στην επικράτηση της Μεγάλης Ιδέας.

Πηγη: Βιβλίο "Σκάβωντας στην Αλβανία" Άκης Τσώνος, εκδόσεις Ισνάφι. Απρίλιος 2009